Hak düşürücü bir süreyi kaçırmak, bir avukatın yapabileceği en pahalı hatalardan biridir: telafisi çoğu zaman yoktur, sorumluluk büroya aittir. İyi haber şu ki bu hataların çoğu birkaç tekrarlayan tuzaktan çıkar. Büroların süre takibinde en sık düştüğü yedi tanesi aşağıda; her birinin yanında somut bir örnek ve pratik bir çare var.
1. Başlangıç tarihini yanlış almak
Süreler kural olarak tebliğ tarihinden işlemeye başlar, ama her süre için tetikleyici olay aynı değildir. Kararın tefhimi, tebliği, ihtarın ulaşması ya da bir işlemin öğrenilmesi başlangıç sayılabilir. Her süreyi kaydederken hangi olayın süreyi başlattığını ve o olayın tarihini ayrı ayrı not edin.
En sık karışan iki örnek:
- Hukuk davasında kısa karar. Kısa kararın duruşmada açıklanması istinaf süresini başlatmaz. HMK m. 345'e göre süre, ilamın usulen her bir tarafa tebliğiyle işler. Davacıya ve davalıya farklı günlerde tebliğ yapılmışsa iki tarafın son günü de farklıdır.
- Elektronik tebligat. E-tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. 30 Ekim 2026 Cuma günü adrese ulaşan bir tebligat 4 Kasım 2026 Çarşamba günü sonunda tebliğ edilmiş sayılır; iki haftalık süre buna göre 18 Kasım 2026 Çarşamba günü biter. Ulaşma tarihini tebliğ tarihi sanmak, süreyi erken kapatmanıza yol açar. Ayrıntı için e-tebligat yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza davalarında da 7499 sayılı Kanunla CMK m. 273 ve 291 değişti: istinaf ve temyiz süresi artık gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Eski düzendeki "tefhimden yedi gün" alışkanlığıyla kayıt açan bir büro, süreyi yanlış tarihten başlatır.
2. Süreyi gün mü hafta mı diye yanlış saymak
HMK m. 92 iki ayrı hesap öngörür. Gün olarak belirlenen sürelerde başladığı gün hesaba katılmaz ve süre son günün mesai bitiminde sona erer. Hafta, ay veya yıl olarak belirlenen süreler ise başladığı güne son hafta, ay veya yılda karşılık gelen günün mesai bitiminde biter.
Örnek: 3 Mart 2026 Salı günü tebliğ edilen bir kararda iki haftalık süre, iki hafta sonraki salı, yani 17 Mart 2026 mesai bitiminde biter. "On dört gün" diye sayıp 18 Mart'ı son gün kabul etmek bir gün geç kalmak demektir. Kanunda süre hafta olarak yazılmışsa hafta olarak hesaplayın.
3. Adli tatili unutmak ya da her yargı koluna aynı kuralı uygulamak
Adli tatil 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındadır. Hukuk yargılamasında tatile rastlayan sürelerin, tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzadığı kabul edilir (HMK m. 104). Ancak bu kural her dava türü ve her süre için aynı değildir:
- Hukuk: Son günü tatile rastlayan süre tatilin bitiminden itibaren bir hafta uzar; 2026 için son gün 7 Eylül 2026 Pazartesi.
- Ceza: CMK m. 331'e göre uzama üç gündür; 2026 için 3 Eylül 2026. Tutuklu işlerde uzama uygulanmaz.
- İdari yargı: İYUK m. 8/3'e göre çalışmaya ara verme bitiminden itibaren yedi gün uzama vardır.
- İcra takip işlemleri: İİK'ya göre yürüyen takip işlemlerinde bu uzama yoktur.
- Tatilde görülen işler: HMK m. 103'te sayılan ihtiyati tedbir, nafaka, velayet gibi işlerde süreler tatil yokmuş gibi işler.
Örnek: 10 Temmuz 2026 Cuma günü tebliğ edilen bir hukuk kararında iki haftalık istinaf süresi 24 Temmuz 2026'ya, yani tatile denk gelir; dava adli tatile tabiyse son gün 7 Eylül 2026 olur. Aynı tarihli bir karar tatilde görülen bir işe aitse son gün 24 Temmuz'dur. Bir süre tatile yaklaşıyorsa dosyanın niteliğini ve ilgili kanunun hükmünü ayrıca kontrol edin. Ayrıntılı tablo adli tatil 2026 yazımızda.
4. Hafta sonu ve resmî tatili yanlış kaydırmak
Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse, süre ilk iş gününde biter (HMK m. 93). Bunu elle hesaplayanlar bazen bir gün erken bazen bir gün geç hesaplar.
- 31 Ekim 2026 Cumartesi tebliğ edilen bir kararda iki haftalık süre 14 Kasım 2026 Cumartesi'ye denk gelir ve 16 Kasım 2026 Pazartesi mesai bitiminde sona erer.
- 15 Ekim 2026 Perşembe tebliğ edilen bir kararda süre 29 Ekim 2026 Cumhuriyet Bayramı'na denk gelir ve 30 Ekim Cuma günü biter.
Dini bayram tarihleri her yıl değişir. Takvim ve resmî tatil listesini her yıl güncelleyen bir sisteme bırakmak, bu hatayı kökünden keser.
5. Süre türlerini karıştırmak
Hak düşürücü süre, zamanaşımı ve usuli süre aynı şey değildir. Biri durabilir ya da kesilebilir, diğeri hiçbir şekilde uzamaz. Takip listesinde her sürenin türü yazmıyorsa, sürenin sonuçlarını da doğru değerlendirmek zorlaşır.
- Zamanaşımı def'i olarak ileri sürülür; TBK m. 153'teki hâllerde durur, m. 154'teki hâllerde (borçlunun borcu ikrarı, dava veya takip gibi) kesilir ve yeniden işlemeye başlar.
- Hak düşürücü süre hakkın kendisini ortadan kaldırır, hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir ve kural olarak durmaz, kesilmez.
- Kesin usul süreleri kaçırıldığında işlem yapma hakkı düşer. Kusur yüklenemeyecek bir engel varsa HMK m. 95 ve 96'daki eski hâle getirme yolu, engelin kalktığı tarihten itibaren iki hafta içinde kullanılabilir. Bu bir istisnadır, plan değil.
Her kaydın yanına türünü yazın: "kesin süre", "hak düşürücü", "zamanaşımı". Zamanaşımı hesaplarında yardımcı olarak zamanaşımı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
6. Süreyi tek bir kişinin takvimine bağlamak
Süreyi yalnızca dosyayı yürüten avukatın telefon takviminde tutmak, o kişi hasta, izinli ya da meşgul olduğunda boşluk yaratır. Süre bürodaki herkesin görebildiği tek bir yerde durmalı ve sorumlusu belli olmalıdır.
Pratik bir kural: her sürenin bir sorumlusu ve bir yedeği olsun. Sorumlu izne çıkmadan önce sürelerini yedeğine devretsin ve bunu kayda geçirsin.
7. Hatırlatmayı son güne bırakmak ve işlemi kayda geçirmemek
"Son gün hatırlat" tek başına yeterli değildir; son gün hatırlatmasını gören kişi çoğu zaman artık yapacak bir şey bulamaz. Kademeli hatırlatma kullanın: örneğin yedi gün, üç gün ve bir gün kala. Böylece hazırlık için de zaman kalır.
Süre bittiğinde, işlemin yapıldığını gösteren bir kayıt yoksa "yapıldı mı, yapılmadı mı" sorusu büroda dolaşıp durur. Her süreyi "yapıldı" olarak kapatın ve dilekçenin gönderildiğini gösteren belgeyi dosyaya bağlayın.
Haftalık süre kontrol listesi
- Önümüzdeki on günde biten tüm süreler tek listede görülüyor.
- Her sürenin başlangıç olayı, türü, son günü ve sorumlusu yazılı.
- Adli tatil ve resmî tatile denk gelen süreler yargı koluna göre ayrıca kontrol edildi.
- E-tebligatlarda ulaşma tarihi değil, tebliğ sayılan gün esas alındı.
- Biten süreler "yapıldı" olarak kapatıldı ve belge dosyaya bağlandı.
Bunları sistemle çözmek
Bu yedi hatanın ortak noktası, işin insan hafızasına ve dağınık araçlara bırakılmasıdır. Adliom'da tebliğ tarihini ve süre türünü girdiğinizde son gün adli tatil ve hafta sonu hesaba katılarak çıkar, süre dosyaya bağlanır ve hatırlatmalar WhatsApp'a düşer. Mantığı denemek için süre hesaplama sayfasına göz atabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Her sürenin dayanağı olan kanun hükmünü güncel mevzuattan kontrol edin.
Sık sorulanlar
İki haftalık süre on dört gün olarak mı hesaplanır?
Hayır. HMK m. 92'ye göre hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son haftada karşılık gelen günün mesai bitiminde sona erer. Salı tebliğ edilen bir kararda iki haftalık süre iki hafta sonraki salı biter.
Sürenin son günü resmî tatile denk gelirse ne olur?
Süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona erer (HMK m. 93). Cumartesi biten bir süre, araya resmî tatil girmiyorsa pazartesi günü biter.
Adli tatil icra takiplerindeki süreleri uzatır mı?
İcra takip işlemlerinde HMK m. 104'teki bir haftalık uzama uygulanmaz. Ödeme emrine itiraz gibi süreler tatilde de işler; bu nedenle icra dosyalarını adli tatil döneminde ayrıca izlemek gerekir.
Kaçırılan bir süre telafi edilebilir mi?
Kural olarak hayır. Kusur yüklenemeyecek bir engel varsa HMK m. 95 vd. uyarınca, engelin kalktığı tarihten itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme istenebilir. Bu yol dar yorumlanır.
Adliom’u yakından görün
Canlı demoyu şifresiz açın ya da büronuza özel teklif isteyin.